[TNO-logo]
Museum logo

MUSEUM "WAALSDORP"

Historische opeenvolging van (TNO) defensielaboratoria

 

Het Physisch Laboratorium (PhL)

In 1947 werd het Physisch Laboratorium opgenomen in de TNO-organisatie en keerde terug naar de Vlakte van Waalsdorp waar de vooroorlogse activiteiten op het gebied van onder andere radio, radar en infraroodtechnologie werden voortgezet. In de oorlog had de militaire apparatuur een belangrijke technische ontwikkeling doorgemaakt. Om de verloren jaren in te halen en een internationale positie te verwerven op het gebied van defensieonderzoek werden nieuwe onderzoekterreinen ontgonnen zoals passieve en actieve sonartechnologie, phased array radartechnologieën, elektronische rekenmethoden en operationele research. Op het gebied van de digitale vuurleiding had het laboratorium in 1960 wereldwijd een leidende rol en heeft de Verenigde Staten ingeleid in deze technologie. Door de sterke personeelsgroei werd er een stenen gebouw bijgebouwd en later uitgebreid met meer barakken. In 1969 werd een geheel nieuw gebouw (van bovenaf gezien in de vorm van een acht) betrokken aan de rand van de Waalsdorpervlakte. Een interessant detail is de aanleg van een atoomschuilkelder.


Het Physisch Laboratorium in 1965 - schilderij door G.Mooij (klik om de details te zien)

Laboratorium voor Elektronische Ontwikkelingen (LEO(K))

Jhr.Ir.J.L.W.C.von Weiler, die in Engeland was ingelijfd bij de Nederlandse Koninklijke Marine, zette in 1946 teruggekeerd naar Nederland zijn radar ontwikkelings- en advieswerk voort als Hoofd van de Afdeling Ontwikkeling en Test van de Marine Radio Dienst in Oegstgeest. Deze Afdeling, bestaande uit 25 man, werd in 1950 het Laboratorium voor Elektronische Ontwikkelingen (LEO) en was gericht op het invullen van de onmiddellijke behoeften van de Koninklijke Marine aan operationele apparatuur voor radiocommunicatie en radar. In 1955 werden de werkzaamheden uitgebreid tot het terrein van de Koninklijke Landmacht en de Koninklijke Luchtmacht en de naam werd veranderd in LEOK, Laboratorium voor Elektronische Ontwikkelingen voor de Krijgsmacht. In 1958 betrok het Laboratorium een nieuw twee verdiepingen gebouw waardoor onder andere ruimte gecreëerd werd voor onderzoek op het gebied van radarsystemen, trainings- en simulatieapparatuur. In 1977 was het aantal werknemers gegroeid tot 150 onder de leiding van directeur ir F. van Hutten. In hetzelfde jaar besloot de krijgsmacht de militaire status van het LEOK te laten vervallen door het laboratorium te laten opgaan in de TNO-organisatie.

TNO Fysisch en Elektronisch Laboratorium (TNO-FEL)

De voortdurende discussie aangaande de organisatie van de toekomstige taken van de laboratoria resulteerde in de beslissing beiden te integreren op één locatie. De capaciteit van het Waalsdorplaboratorium werd vergroot en het nieuwe TNO-FEL begon op 1 december 1984, precies 57 jaar nadat defensieonderzoek op Waalsdorp een aanvang had genomen.

TNO-FEL heeft sindsdien zijn traditionele rol voortgezet als één van de drie instituten van de DefensieOrganisatie van de Nederlandse organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek (TNO). Begonnen is met een meer marktgerichte benadering uitgaande van militaire en civiele behoeften van de binnenlandse en de buitenlandse markt. Aan vragen kan worden voldaan door een ruim personeelsbestand verdeeld over vijf aandachtsgebieden:

  • Operations Research en Bedrijfsvoering
  • Command & Control en Simulaties
  • Smart Sensor Solutions
  • Waarnemingsystemen
  • Telecommunicatie en Beveiliging (per medio 2003 grotendeels overgedragen aan TNO Telecom).

Eén TNO

Op 31 december 2005 zijn de TNO instituten opgeheven en is TNO-FEL opgegaan in het TNO kerngebied TNO Defensie en Veiligheid. Op 1 januari 2011 is de TNO kerngebiedenstructuur opgeheven en is TNO omgevormd tot één TNO met een matrixorganisatie waarbij de expertisegebieden die gevestigd zijn op locatie Den Haag Waalsdorp voor een belangrijk deel werken aan het thema Defence, Safety and Security.

 


Physisch Laboratorium in 1968























Eerste verdieping van het MEB-gebouw in gebruik
door de Afdeling Test en Ontwikkeling,
later LEO en LEOK


LEOK-gebouw in gebruik van 1958-1984









Het huidige TNO gebouw locatie Waalsdorp

     


Museum Homepage