[TNO-logo]
Museum logo

De periode 1986 - 1990
Grafische voorzieningen: GX4000 en I2S

In de loop van 1988 werd door de IT BeleidsCommmissie (ITBC) adviesgroep grafische voorzieningen (AGV) de vervanging van het Evans & Sutherland-systeem voorbereid. Besloten werd over te gaan tot aanschaf van een SUN 3/260 - Raster Technologies GX4000-configuratie en een kleine SUN 3/60.

Eind 1988 werd de SUN 3’s geleverd. De GX4000-borden, monitoren en overige apparatuur werden begin 1989 geïnstalleerd door Ponder Associates, die de totale systeemverantwoordelijkheid had. De GX4000, een "state-of-the-art" product, bestond uit PHIGS+-software en speciale grafische borden die zeer snel vectoren zichtbaar konden maken. Ook was er hardware Z-buffer aanwezig. Op 28 maart 1989 werd het systeem geïntroduceerd op een intern colloquim van divisie2 2.

De acceptatie werd een lijdensweg. In de loop van 1990 werd Raster Technologies overgenomen door Alliant, de leverancier van multi-processor mini-supercomputers. De PHIGS+ sofware en de borden bleken vele fouten te bevatten. Besloten werd om de acceptatie uit te stellen totdat nieuwe versies van zowel SunOS als van Raster ontvangen waren.

Vele uren van Systeem Management & Support (SMS) en anderen werd gestoken in de pogingen om het systeem werkend te krijgen. Uiteindelijk werd besloten om het systeem maar verder te gebruiken "as-is" en om alle fouten heen te programmeren. Dat kostte veel extra projecttijd.

Na twee en een halfjaar was het GX4000-systeem nog steeds niet geaccepteerd. Omstreeks die tijd werd besloten dat het systeem niet als algemene faciliteit te handhaven was, waarna het nog een nuttige functie als UNIX-werkstation en display-faciliteit vervulde in divisie 2. Deze ervaringen leidden tot het beleidsbsluit om "state-of-the-art" producten voortaan uit te bannen als algemene voorziening.

VAXstation 3500/I2S

Het rastergrafische COMTAL-systeem was eind 1988 ook aan vervanging toe. Begin 1989 werd bij Eurosense een VAXstation 3500 besteld met daaraan twee IVAS-display stations (I2S-systeem).

De VAXstation 3500 was op de Local Area Vaxcluster (LAVC)-manier gekoppeld aan de VAX 11/750, die als server optrad. Het VAXstation 3500 had 16 MB geheugen en een schijf van 300 MB.

Ook van dit systeem verliep de acceptatie niet vlot. Op 6 april waren er 43 problemen gelogd, waarvan een deel snel opgelost konden worden. De verwachtingen m.b.t. de grafische programmatuur waren echter hier en daar hoger gesteld dan door de leverancier waargemaakt kon worden. In tegenstelling tot de problemen met de GX 4000 kon het systeem grotendeels probleemloos gebruikt worden zonder de noodzaak om complexe omwegen te zoeken.

Omdat de ideeën m.b.t. (rastergrafische) beeldbewerking binnen divisie Waarnemingssystemen veranderden, werd het systeem begin 1993 bijna niet meer gebruikt. Reden om het systeem al op 1 november 1993 buiten gebruik te stellen.

Stuntwerk: plotten en previewen

Naast onder NOS/VE ontstond ook op de Centrale VAX (VC) behoefte aan plotfaciliteiten. Omdat de CYBER systeemprogrammeurs weinig ervaring hadden met de VAX/VMS operating systeem commando’s, de vertalers en editors leek het een aardige klus om de onder NOS/VE ontwikkelde plotbibliotheek aan te passen voor de VAX en de interpreteerbare file met de gecodeerde routineaanroepen met FTP over te sturen naar de CYBER onder NOS/VE. Dit keer was het idee om gebruik te maken van de ftp-concepten zoals die eerder gebruik werden om de print files via de dubbele gateway naar de CYBER te krijgen. Tot verbazing van velen was dit binnen een dag voor elkaar.

Begin 1988 was er grote vraag naar plot-preview faciliteiten onder NOS/VE. Een eerste inschatting was dat een dergelijk pakket een manmaand werk zou vergen als gebruik werd gemaakt van de Graphical Kernel System (GKS) software. Nu had binnen SMS niemand ervaring met GKS, dus was het moeilijk om een juiste schatting te maken van de benodigde tijd. Op een vrijdagmddag werd een nieuw boek over GKS op de leesplank ontdekt. De verleiding was te groot: het boek werd meegenomen tezamen met een listing van de eerder beschreven basis plotroutines onder NOS/VE. Na het lezen van de eerste hoofdstukken met de basis principes van GKS, werd achtereenvolgens iedere Calcomproutine aan de hand van het GKS-boek herschreven. Het grootste conversieprobleem zat in het schrijven van de juiste schalingsroutines. Reeds na de eerste foutloze vertaling kon de eerste tekening ge"previewed" worden. Binnen een week kon Preview onder NOS/VE in productie genomen worden.

Enthousiast geworden werd door de DEC beheerder opgemerkt, dat het nu een "fluitje van een cent" moest zijn om Preview ook op de VAX aan de praat te krijgen. Een nieuwe uitdaging ! En dat niet alleen, na wat vogelen konden ook andere devices als de kleurenprinter en een Postscript-printer aangestuurd worden vanuit de Calcompprogramma’s. Reden genoeg om ook maar een Calcomp devicedriver te schrijven voor het VAX GKS-systeem. Hiermee werd het mogelijk om van VAX GKS-preview tekeningen via VAX/VMS, een Ultrix-gateway, de Network device interface (NDI), NOS/VE, NOS/BE en de Calcomp 906-controller de plottekening (uiteindelijk) op de Calcomp 1051 plotter te plotten.



Museum Homepage